"Бир Дүйнө-Кыргызстан" укуктук кыймылынын "Дүйнөнү өзгөрткөн адамдар" шериктештик жана өнөктөштүк тармагынын КАЙРЫЛУУСУ

Авг 23.2021

Биз, тобокелдик зоналарында жашаган коомчулуктун лидерлери, Кыргызстандын чек ара аймагындагы айылдарда жашаган активисттерин камтуу менен, "Адам укуктары искусство жана маданият аркылуу" форматында иштеген документалисттер жана эксперттер, 2021-жылдын 22-27-август күндөрү Ысык-Көлдө өтүүчү "Тобокелдиктер жана коркунучтар мезгилиндеги адам укуктары" инновациялык семинарынын катышуучулары Афганистандагы окуяларга байланышкан гуманитардык кыйроону алдын алуу боюнча стратегияларды иштеп чыгуу үчүн Кыргызстандагы, ошол эле учурда Борбордук Азия өлкөлөрүнүн аймагындагы жаңы чакырыктарды жана тобокелдиктерди эсепке алуу менен курчап турган чөйрөнү анализдөө жана баалоо боюнча биргелешкен ишти баштайбыз.

Келип чыккан жаңы чакырыктар жана тобокелдиктер, глобалдык өзгөрүүлөр, анын ичинде куралдуу чыр-чатактар, аскердик агрессия актылары, социалдык жарылуулар, демографиялык жылыштар, учкул урбанизация жана миграциялык агымдар, ошондой эле, климаттын өзгөрүшү биздин дүйнөнү түп тамыры менен өзгөртүүдө.

COVID-19 пандемиясы жарандык, социалдык, экономикалык жана маданий укуктар чөйрөсүндөгү айрыкча Кыргызстандын чек арасындагы куралдуу чыр-чатактардын, аялдар, балдар, майыптуулугу бар адамдар сыяктуу жергиликтүү коомчулуктагы аярлуу топторго карата зордук-зомбулуктун жогорку деңгээлде күчөшү менен көптөгөн ички маселелерди мурдагыдан дагы кыйла даражада ачып көрсөттү.

Афганистандагы кырдаал бизден - кыргызстандыктардан адам укуктарынын эркиндиктеринин жана укуктарынын универсалдуулугун илгерилетүүгө жана коргоого, качкындардын, айрыкча, аял укук коргоочулардын укуктарын коргоо боюнча жагымдуу шарттарды камсыз кылууга, бийлик органдары менен жамааттыктан глобалдык деңгээлге чейин шериктештикти бекемдөөгө, жарандардын маалыматка жеткиликтүүлүгү үчүн инклюзивдүү диалогдук формаларды түзүүгө, аларды өнүгүүнүн урматына позитивдүү реформаларды илгерилетүүгө жана коопсуздукту камсыз кылуу үчүн эл аралык милдеттенмелердин негизинде басмырлоону жана зомбулуктун ар кандай түрлөрүн жок кылуу менен чечимдерди кабыл алуу процессинде жарандык катышууга тартууга баштагыдан дагы көбүрөөк көңүл бурууну талап кылат.

Биз КРнын Жогорку Кеңешинин вице-спикери Аида Касымалиева айымдын жетекчилиги менен Кыргызстанда жаңы аялдар лидерлигин өнүктүрүү жана колдоо боюнча Курултайды уюштуруу жана өткөрүүнү кубаттайбыз[i].

Биз "ЧЫР-ЧАТАКТАРДЫ БОЛТУРБОО ЖАНА ТЫНЧТЫКТЫ ОРНОТУУДА АЯЛДАРДЫН ЛИДЕРЛИГИН ЖАНА КАТЫШУУСУН КЕҢЕЙТҮҮДӨ ГЛОБАЛДЫК ЖАНА АЙМАКТЫК АЯНТЧАЛАР МЕНЕН БИРИКМЕЛЕРДИН РОЛУ" АТАЛЫШЫНДАГЫ ТЕГЕРЕК ҮСТӨЛДҮН ЖҮРҮШҮНДӨ КАБЫЛ АЛЫНГАН  БОРБОРДУК АЗИЯ МАМЛЕКЕТТЕРИНИН АЯЛ-ЛИДЕРЛЕРИНИН ДИАЛОГУНУН БИЛДИРҮҮСҮН, анын ичинде 2021-жылдын 29-июлундагы Афганистандагы укук коргоочу аялдарга берилген жардамды жана көмөк көрсөтүүнү камтуу менен колдоого алабыз[ii]

 Регионалдык кызматташтыктын учурдагы позитивдүү динамикасы канааттануу менен белгиленип, аялдардын глобалдык жана регионалдык маселелерди чечүүдөгү ролу баса көрсөтүлгөн, укуктарды жана мүмкүнчүлүктөрдү, Борбордук Азиядагы аялдардын ортосундагы шериктештикти  кеңейтүүгө багытталган новатордук саясатта колдоо белгиленген аял-лидерлердин Диалогунун Декларациясын жүзөгө ашырууга көмөктөшөбүз.

Биз жаңы бийликти, КРнын Президенти С.Н.Жапаров мырзанын регион аралык кызматташтыкты бекемдөө боюнча демилгелерин колдойбуз жана туруктуу өнүгүү, тынчтыкты бекемдөө үчүн, демократияны өнүктүрүү, жамааттыктан глобалдыкка чейин адам укуктарын жана эркиндиктерин коргоону камсыз кылуу, гендердик теңчиликти жана гендердик адилеттүүлүктү жана  Кыргызстанда аялдардын жаңы лидерлигин илгерилетүү менен шериктештик жана өнөктөштүк тармактарын тартабыз[iii].

 Биз Биргеликте - Күчпүз!

 



[i]  ttps://unrcca.unmissions.org/ru/%D0%B7%D0%B0%D1%8F%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B0-%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%89%D0%B8%D0%BD-%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2-%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B5-%D0%B2-%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%B5-%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%83

 

[ii] https://unrcca.unmissions.org/ru/%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%8F-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D0%BB%D0%B0-%D1%83%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B5-%D0%B2-%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%BC-%D1%84%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5-%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%89%D0%B8%D0%BD-%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2-%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%B9

 

[iii] http://www.president.kg/ru/sobytiya/19009_prezident_sadir_ghaparov_obsudil_sospecialnim_predstavitelem_genseka_oon_pocentralnoy_azii_nataley_german_aktualnie_voprosi_sotrudnichestva

 

http://www.president.kg/ru/sobytiya/19707_prezident_sadir_ghaparov_drughba_meghdu_kirgizstanom_iturciey_vihodit_nanoviy_uroven

 

 

КЫМБАТТУУ ДОСТОР!

КЫМБАТТУУ ДОСТОР!
САЙТЫБЫЗДЫН КАДЫРМАН МЕЙМАНДАРЫ!
«Бир Дүйнө - Кыргызстан» укуктук кыймылы» коомдук бирикмеси сизден материалдык колдоо көрсөтүүнү өтүнөт!

Кайрымдуулук

Биздин сын-пикирлер

Шахбоз Латипов

Шахбоз Латипов

Юридикалык билим жөнүндө диплом тажрыйба менен тастыкталышы керек

Шахбоз Латипов 24 жашта, жаш адвокат: “Мен БДКга стажировкага келгенимде юридикалык жана укук коргоо ишмердүүлүгү боюнча тажрыйбам жок болчу. Өзүмдөн улуу тажрыйбалуу кесиптештерим менен сот процесстерине катышып, документтерди өздөштүрө баштадым. Бара-бара жетекчим Хусанбай Салиев мага документтерди даярдоону ишенип тапшыра баштады, кылдат текшерип, жөндүү кеңештерин берди. Тажрыйба убакыттын өтүшү жана эмгектенүү менен келет. Күн сайын бизге жардамга муктаж болгон ондогон адамдар келишет, алардын көбү социалдык жактан аярлуу катмардагылар: аз камсыз, көп балалуу, улгайган жарандар. Укуктук уюмдун юристине кээде психологдун функциясын аткарууга туура келет, бул жерде кесипкөйлүктү сактап, эмпатиясын билдире алышы кажет. 2019-жылдын аягында мен адвокаттык ишмердүүлүк менен алектенүү укугуна сынакты ийгиликтүү тапшырып, адвокат катары иш алып бара баштадым. Оор маселелер боюнча кесиптештериме кайрылам, алар көмөк көрсөтүшөт. Уюмдун эң күчтүү жагы ушунда: колдоо жана түшүнүү бар”.

Феруза Амадалиева

Феруза Амадалиева

Уюм аймактарды бириктирет

Феруза Амадалиева соцкызматкер, лидер педагог: “БДКнын тренингдик окуулары аймактардагы катышуучулар менен таанышууга мыкты мүмкүнчүлүк түзүп берет, биз соцтармактарда пикир алышуубузду улантабыз, иш-чараларда жолукканыбызда жакын достордой көрүшөбүз, биздин ортобузда абдан жылуу мамиле орун алган! Иш-чараларда мен өз билимимди кеңейте алдым, системалаштырдым, практика жүзүндө кантип колдонуу керектигин тастыктадым. Мага модулдар, окутуу системасы жана практика: ролдоштурулган оюндар, теория, талкуулар абдан жагат. Ар бир адам ачылат. Мен башка аярлуу айымдар үчүн лидер болууга жетиштим, аларга жардам берүүгө жана ушул сыяктуу иш-чараларга тартууга аракет кылам”. Феруза Амадалиева БДК уюштурган көптөгөн иш-чаралардын туруктуу катышуучусу, аярлуу катмардагы аялдарга укуктук кеңештерди берүү үчүн БДКнын юристтерин чакырып турат.

Нуриза Талантбек кызы

Нуриза Талантбек кызы

Өзүмдө ишенич пайда болду

Нуриза Талантбек кызы 2019-жылдын жайында даректүү тасмаларды аймактарда көрсөтүүгө активдүү катышкан, кыйноолордун курмандыктарын коргоо күнүнө арналган өнөктүктү өткөрүүдө уюштуруу иштерине жардам берген, сапарларга барган, аялдардын лидерлиги боюнча тренингдик окуулардан өткөн. Ал буга чейин мигранттык турмушту башынан кечирген, Ошто бейөкмөт уюмдардын биринде иштеген, азыркы учурда Бишкекте кызмат көрсөтүү жаатында иштейт. Тренингдик окуулардан өтүшүн ал “баа жеткис тажрыйба” деп эсептейт. “Менин мындай иш-чараларга биринчи жолу катышышым, андан мага абдан керектүү маалыматтарды алдым, бул үчүн уюштуруучуларга чын дилимден ыраазычылыгымды билдирем. Жашоомдо оор учурлар болгон, мен алган билимдеримдин артында аларды жеңе алдым, күчтөндүм! Тренингдик окуулардан кийин өзүмө ишенич жаралды, адам укугунун маңызын терең түшүнүп, өз кызыкчылыктарымды коргоого үйрөндүм”.

Шукурулло Кочкаров

Шукурулло Кочкаров

Соттолуучу каза тапты. Аны реабилитациялоо боюнча иштер жүрүп жатат.

Шукурулло Кочкаровдун иши оор иштер боюнча жумуштар уланып жатканын айкындап турат. Ал 2010-жылдагы кыйноолордон кийин майыптыкка учурады. Тагылган айыптардын бир беренеси боюнча акталууга жетишти, аны реабилитациялоо жана зыяндын ордун толтуруу үчүн кыйноолордун курмандыгы катары таануу боюнча иштер жүрүп жатат. Соттор Шукурулло Кочкаровсуз улантылууда – ал 2019-жылдын 2-августунда көз жумду. Анын кызыкчылыктарын атасы Саидазиз Кочкаров жактоодо, ал дагы көзүнүн көрүүсү боюнча майып. “Бизди көп жылдардан бери БДК кызматкерлери колдоп келе жатышат, менин уулумдун ишин алып барышууда, аны сотко алып келишти, анткени, ал өз алдынча кыймылдай албай калган, биздин үй-бүлөгө ар убакта жардам беришет: аялым экөөбүз тең реабилитациялоо курсунан өттүк, уулумду дары-дармектер менен камсыз кылууга жардам беришти, ар кандай жардамдарды көрсөтүштү”.

Дильер Джумабаев

Дильер Джумабаев

Кыйноолордон жабыр тарткандарга ар тараптуу жардам

Кара-Суу районунун тургуну Дильер Жумабаев укук коргоо органдары менен пикир алышууда чоң тажрыйбага ээ. 2010-жылы ага курал-жарактарды сактоо боюнча айып тагылган, юристтердин ишинин натыйжасында ал акталган. Эки жылдан кийин анын үйүндө экстремисттик мүнөздөгү материалдарды табуу максатын көздөгөн биринчи тинтүү жүргөн, бирок, эч нерсе табышкан эмес. 2014-жылы аны экстремисттик материалдарды сактагандыгы үчүн айыптышкан. Сотто прокурор 15 жылга эркинен ажыратууну сураган, сот 6 жылга эркинен ажыраткан. Бир нече жылдан кийин ал шарттуу-мөөнөтүнө чейин бошотулган. “Мен БДКнын квалификациялуу укуктук жардам көрсөтүшкөнү үчүн ыраазымын. Кыйноолордон жабыркагандарды реабилитациялоо курсуна катыштым. Ар кандай укук бузууларга туш келгенде ушул уюмга кайрылууну сунуш кылам”.

Партнерлор

Бардык укуктар корголгон © 2020

Сайтты иштеп чыккан: http://webformat.kg